lrs;0;[3] (2)

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών

του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης

Δομή & Μαθήματα

  • Πρόκειται για εντατικό πρόγραμμα ενός ακαδημαϊκού έτους με θερινή περίοδο.
  • Το σύνολο των Πιστωτικών Μονάδων (ECTS) που απαιτούνται για την απόκτηση του Δ.Μ.Σ. ανέρχεται σε εβδομήντα πέντε (75).
  • Η χρονική διάρκεια των σπουδών για την απονομή του Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) ορίζεται σε δύο (2) εξάμηνα.

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές της κοινωνικοψυχολογικής σκέψης και να αναδείξει τη σύνδεση σε εφαρμοσμένο επίπεδο ανάμεσα στην κοινωνική ψυχολογία και την εκπαιδευτική διαδικασία. Ειδικότερα, οι φοιτητές αναμένεται να κατανοήσουν την οπτική της σχολικής τάξης και του εκπαιδευτικού πλαισίου ως ενός πεδίου δυναμικών αλληλεπιδράσεων το οποίο συνδιαμορφώνουν μαθητές και εκπαιδευτικοί. Συνάμα, θα είναι σε θέση να γνωρίζουν πως οι συμβολισμοί του εκπαιδευτικού, οι ατομικοί και συλλογικοί προσδιορισμοί και επικαθορισμοί διαμορφώνουν τη συμπεριφορά μαθητών και εκπαιδευτικών στο σχολικό πλαίσιο και πως αυτή η γνώση μπορεί να εφαρμοστεί στην καθημερινότητα της σχολικής τάξης με στόχο τη διαμόρφωση ενός ισότιμου, συμπεριληπτικού και δημοκρατικού πλαισίου μάθησης και προσωπικής ανάπτυξης.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

  1. Κοινωνική ψυχολογία: Ιστορία, επιστημολογία, κύρια ρεύματα σκέψης, η κοινωνική ψυχολογία σήμερα.
  2. Η έρευνα στην κοινωνική ψυχολογία: Μεθοδολογικές ορίζουσες, επίπεδα ερμηνείας, κύριες θεματικές ερευνητικής δραστηριότητας.
  3. Κοινωνική ψυχολογία και εκπαίδευση: Η τάξη ως δυναμικό πεδίο.
  4. Οι συμβολισμοί του εκπαιδευτικού και ο κρίσιμος ρόλος του ως διαχειριστή της δυναμικής της σχολικής τάξης.
  5. Επικοινωνία και σχολική τάξη: Μορφές, εμπόδια και καλές πρακτικές.
  6. Κρίση και σχολική τάξη: Η έννοια της κρίσης, πρακτικές διαχείρισης, διλήμματα και επίλυση συγκρούσεων.
  7. Κοινωνικές αξίες, ατομικισμός και συλλογικότητα και συμπερίληψη.
  8. Προσωπική ανάπτυξη και σχολική τάξη: Η μέση παιδική ηλικία.
  9. Προσωπική ανάπτυξη και σχολική τάξη: Εφηβεία.
  10. Συναισθήματα και εκπαιδευτικό πλαίσιο: Η αξιοποίηση των συναισθημάτων στη μαθησιακή διαδικασία και την προσωπική ανάπτυξη.
  11. Κοινωνική απόδοση και πραγματικότητα της τάξης: Εσωτερική και εξωτερική απόδοση, αυτουργός και παρατηρητής, σφάλματα μεροληψίας.
  12. Στάσεις εκπαιδευτικού και μαθητών: Η έννοια των στάσεων, τα δομικά μέρη των στάσεων, η γνωστική ασυμφωνία και η αξιοποίησή τους στη μάθηση και τη δυναμική της τάξης.
  13. Αλλαγή στάσεων και πειστική επικοινωνία στη σχολική τάξη.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Ευθύμιος Λαμπρίδης
Καθηγητής Κοινωνικής Ψυχολογίας
Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών || Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Email επικοινωνίας: elamprid@hs.duth.gr

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Aronson, E., Wilson, T., Sommers, S. (2019). Κοινωνική ψυχολογία (Κ. Καφέτσιος, Α. Αρβανίτης, Ε. Βασιλικός, επιμ.). Τζιόλα.
  • Hogg, M.A., & Vaughan, G. (2023). Κοινωνική ψυχολογία. Gutenberg.
  • Rubie-Davies, C. M., Stephens, J. M., Watson, P.S. (2022). Εγχειρίδιο κοινωνικής ψυχολογίας της σχολικής τάξης (Α. Γιώτσα, Μ. Γκέκα, Ε. Κωνσταντινίδου, Ε. Λαμπρίδης, επιμ.). Gutenberg.
  • Λαμπρίδης, Ε. (2020). Κοινωνικοψυχολογική προσέγγιση της πολυπολιτισμικότητας στο σχολείο: Αναδεικνύοντας τη σημασία της μελέτης του μεταστερεοτύπου και της στερεοτυπικής απειλής. Στο Χ. Παρθένης (επιμ.), Πολιτική και πρακτική της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης: Η αναγκαιότητα νέων παιδαγωγικών και θεσμικών προσεγγίσεων στις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες (σσ. 164–197). Gutenberg.

ECLASS

https://eclass.duth.gr/courses

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική Μέθοδοι αξιολόγησης: Γραπτή εργασία (30%), τελική προφορική εξέταση (70%).

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Το μάθημα εισάγει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες σε έννοιες και ζητήματα της γλώσσας ως κοινωνικής πρακτικής εντός και εκτός της σχολικής τάξης. Εξετάζει τη λεκτική (δομή και λειτουργίες της γλώσσας) και μη λεκτική επικοινωνία (παραγλωσσικά στοιχεία, πολυσημειωτικά συστήματα), με απώτερο στόχο τον αναστοχασμό για το πώς χρησιμοποιούμε τη γλώσσα για να διαπραγματευτούμε τις σχέσεις, τις ενέργειες και τις στάσεις μας. Οι φοιτητές/ φοιτήτριες θα εξερευνήσουν ποικίλες προσεγγίσεις στην ανάλυση της γλωσσικής κοινωνικής διεπίδρασης, λ.χ. την Ανάλυση Συνομιλίας και την Κριτική Ανάλυση Λόγου, και θα εμπλακούν σε ερευνητικές δραστηριότητες σε ποικίλα εκπαιδευτικά περικείμενα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

  1. Εισαγωγή: Ορισμός βασικών εννοιών και ανάλυση μαθησιακών αποτελεσμάτων
  2. Γλώσσα και κοινωνία: Βασικές αρχές Κοινωνιογλωσσολογίας
  3. Η γλώσσα ως κοινωνικοπολιτισμική πρακτική: Βασικές αρχές Εκπαιδευτικής Γλωσσολογίας
  4. Γλωσσική ποικιλότητα και κοινωνικές ταυτότητες στο σχολείο
  5. Λεκτική και μη λεκτική επικοινωνία κατά τη σχολική διεπίδραση
  6. Λόγος, εξουσία και ιδεολογία στο σχολικό περιβάλλον
  7. Κοινωνικές διαστάσεις της πολυγλωσσίας και της διγλωσσίας στην εκπαίδευση
  8. Η γλώσσα ως μέσο συμπερίληψης και αποκλεισμού στο σχολείο
  9. Ανάλυση Συνομιλίας και Κριτική Ανάλυση Λόγου σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα: Θεωρητικό πλαίσιο
  10. Κριτική ανάλυση πολυτροπικών κειμένων: Εργαστήριο
  11. Κριτική Ανάλυση Λόγου σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα: Εργαστήριο
  12. Ανακεφαλαίωση – Συζήτηση
  13. Παρουσίαση εργασιών

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ

Μαρία Μητσιάκη
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Διδασκαλίας της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας
Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών || Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Email επικοινωνίας: mmitsiaki@hs.duth.gr

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Γαβριηλίδου, Ζ., Μητσιάκη, Μ., & Φλιάτουρας, Α. (2021). 100 βασικές ενότητες για τη γλωσσολογία. Gutenberg.
  • Γούτσος, Δ. & Μπέλλα, Σπ. (επιστ. επιμ.) (2022). Kοινωνιογλωσσολογία. Αθήνα: Gutenberg.
  • Fairclough, N. (2010). Critical Discourse Analysis: The Critical Study of Language (2nd ed.). Routledge.
  • Holmes, J. & Wilson, N. (2017). An Introduction to Sociolinguistics (5th ed.). Routledge.
  • Gee, J. P. (2014). An Introduction to Discourse Analysis: Theory and Method (4th ed.). Routledge.
  • May, S. (Ed.) (2017). The Routledge Handbook of Language and Identity. Routledge.

ECLASS

https://eclass.duth.gr/courses

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική
Μέθοδοι αξιολόγησης: Γραπτή εργασία (30%), τελική προφορική εξέταση (70%).

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους/τις φοιτητές/φοιτήτριες στις βασικές αρχές και μεθόδους της κοινωνικής έρευνας με βασικό στόχο να τους/τις εφοδιάσει με τα απαραίτητα εργαλεία για την κατανόηση και την εφαρμογή ερευνητικών μεθόδων, ώστε να διεξάγουν αυτόνομα και αξιόπιστα κοινωνικές επιστημονικές μελέτες. Το μάθημα εξετάζει τα στάδια σχεδιασμού και διεξαγωγής έρευνας, περιλαμβάνοντας τη διαμόρφωση ερευνητικών ερωτημάτων, την επιλογή μεθόδων συλλογής δεδομένων, καθώς και τις τεχνικές ανάλυσης και παρουσίασης των αποτελεσμάτων μέσω στατιστικών πακέτων. Παράλληλα, δίνει έμφαση σε ζητήματα δεοντολογίας και κριτικής σκέψης για την αξιολόγηση της ποιότητας και της εγκυρότητας της έρευνας.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1η Διάλεξη: Εισαγωγή στη μεθοδολογία της έρευνας
• Τι είναι η κοινωνική έρευνα;
• Σκοποί και σημασία της κοινωνικής έρευνας.

2η Διάλεξη: Σχεδιασμός έρευνας
• Βήματα στον σχεδιασμό μιας έρευνας.
• Επιλογή θέματος και καθορισμός ερευνητικών ερωτημάτων.
• Διαμόρφωση υποθέσεων.

3η Διάλεξη: Ηθικά Ζητήματα στην Έρευνα
• Ηθικές αρχές: εμπιστευτικότητα, ανωνυμία, συναίνεση.
• Ο ρόλος της επιτροπής δεοντολογίας.
• Ζητήματα ευθύνης και κοινωνικής δικαιοσύνης.
• Αντιμετώπιση ευαίσθητων θεμάτων.

4η Διάλεξη: Μεταβλητές και μέτρηση
• Είδη μεταβλητών: ανεξάρτητες, εξαρτημένες, ελεγχόμενες.
• Κλίμακες μέτρησης.
• Θέματα εγκυρότητας και αξιοπιστίας.

5η Διάλεξη: Ποιοτική έρευνα: Μέθοδοι συλλογής δεδομένων
• Συνεντεύξεις: ατομικές και ομαδικές.
• Ανάλυση περιεχομένου.
• Συμμετοχική παρατήρηση.
• Μελέτη περίπτωσης.

6η Διάλεξη: Ποσοτική έρευνα: Μέθοδοι συλλογής δεδομένων
• Ερωτηματολόγια: σχεδιασμός και δομή.
• Τύποι ερωτήσεων: κλειστές, ανοικτές, ημιδομημένες.
• Ανάλυση δειγματοληψίας: πληθυσμός, δείγμα, τεχνικές δειγματοληψίας.
• Λήψη δεδομένων μέσω πειραμάτων και ερευνών.

7η Διάλεξη: Μικτή έρευνα
• Στατιστική περιγραφική και επαγωγική.
• Εισαγωγή στη χρήση Excel.

8η Διάλεξη: Εισαγωγή στο SPSS I
• Γνωριμία με το περιβάλλον εργασίας του SPSS
• Δημιουργία και διαχείριση αρχείων δεδομένων
• Εισαγωγή μεταβλητών και τύποι δεδομένων
• Βασικές λειτουργίες και ρυθμίσεις

9η Διάλεξη: Εισαγωγή στο SPSS II (μεταβλητές, μέσοι όροι, τυπική απόκλιση)
• Εισαγωγή δεδομένων και επεξεργασία τους
• Κωδικοποίηση μεταβλητών
• Περιγραφική στατιστική (Μέσοι όροι, τυπική απόκλιση, κτλ.)

10η Διάλεξη: Εισαγωγή στο SPSS III (γραφήματα, κατανομή δεδομένων)
• Οπτικοποίηση δεδομένων (γραφήματα, πίνακες)
• Διασταυρούμενοι πίνακες και ανάλυση συχνοτήτων
• Έλεγχος κανονικότητας κατανομής δεδομένων

11η Διάλεξη: Εισαγωγή στο SPSS IV (συσχετίσεις, παλινδρομήσεις)
• Ανάλυση συσχέτισης (Pearson, Spearman)
• Παλινδρομική ανάλυση: βασικές αρχές και εφαρμογές
• Εφαρμογή σε ερευνητικά δεδομένα

12η Διάλεξη: Εισαγωγή στο SPSS V (παραμετρικά κριτήρια)
• Δοκιμές υποθέσεων: t-test και ANOVA
• Χρήση στατιστικών τεστ για τη σύγκριση μέσων όρων
• Ερμηνεία αποτελεσμάτων
• Παραδείγματα εφαρμογής στην κοινωνική έρευνα

13η Διάλεξη: Εισαγωγή στο SPSS VI (μη παραμετρικά κριτήρια)
• Ανάλυση κατηγορικών δεδομένων (Χ²)
• Μη παραμετρικά κριτήρια
• Παρουσίαση και ερμηνεία αποτελεσμάτων
• Συμπεράσματα και εφαρμογές στην κοινωνική έρευνα

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ

Ιφιγένεια Δόση
Επίκουρη Καθηγήτρια Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας
Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών || Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Email επικοινωνίας: idosi@hs.duth.gr

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ελληνόφωνη
  • Νόβα-Καλτσούνη, Χ. (2015). Μεθοδολογία εμπειρικής έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες. Gutenberg.
  • Ρούσσος, Π. Λ., & Τσαούσης, Γ. (2020). Στατιστική εφαρμοσμένη στις κοινωνικές επιστήμες με τη χρήση του SPSS και του R. Gutenberg.
  • Σταμοβλάσης, Δ., & Βαϊοπούλου, Γ. (2020). Μεθοδολογία έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες. Ζυγός.
  • Field, A. (2016). Η διερεύνηση της στατιστικής με τη χρήση του SPSS της IBM (Γ. Κοντός & Ε. Χερουβείμ, Μετάφρ.). Προπομπός. (Πρωτότυπο έργο δημοσιευμένο το 2013).
Αγγλόφωνη
  • Babbie, E. (2020). The practice of social research (15th ed.). Cengage Learning.
  • Bryman, A. (2016). Social research methods (5th ed.). Oxford University Press.
  • Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). SAGE.
  • Pallant, J. (2020). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using IBM SPSS (7th ed.). Routledge.

ECLASS

https://eclass.duth.gr/courses

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική
Μέθοδοι αξιολόγησης: Γραπτή εργασία (30%), τελική προφορική εξέταση (70%).

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Σκοπός του μαθήματος είναι η διερεύνηση και κατανόηση της βίας και της επιθετικότητας στον πραγματικό και ψηφιακό κόσμο, με ιδιαίτερη έμφαση στις αιτίες, τις μορφές εκδήλωσης και τις στρατηγικές πρόληψης και αντιμετώπισης. Συγκεκριμένα, το μάθημα: (α) εστιάζει στις θεμελιώδεις θεωρίες της επιθετικότητας (π.χ., ψυχαναλυτικές προσεγγίσεις, θεωρία κοινωνικής μάθησης, υπόθεση ματαίωσης-επιθετικότητας), (β) εξετάζει τη βία στο σχολικό περιβάλλον (π.χ., σχολικό εκφοβισμό), καθώς και τις μορφές της στον ψηφιακό χώρο (π.χ., κυβερνο- εκφοβισμός), και (γ) επικεντρώνεται στις στρατηγικές πρόληψης και παρέμβασης, δίνοντας έμφαση στον ρόλο των εκπαιδευτικών και άλλων επαγγελματιών. Συνολικά, το μάθημα συνδυάζει θεωρητική γνώση με πρακτικές εφαρμογές, επιδιώκοντας την ενίσχυση δεξιοτήτων για την αποτελεσματική πρόληψη και διαχείριση της βίας σε ποικίλα επαγγελματικά περιβάλλοντα.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

  1. Εισαγωγή: Έννοιες και μορφές της βίας
  2. Θεωρίες Επιθετικότητας (I): Βιολογικές και Ψυχολογικές Προσεγγίσεις
  3. Θεωρίες Επιθετικότητας (II): Κοινωνιολογικές και Κοινωνιοψυχολογικές Προσεγγίσεις
  4. Αναπτυξιακές πτυχές και διαφορές φύλου στην επιθετική συμπεριφορά
  5. Σχολικός εκφοβισμός: Ορισμός, μορφές και δυναμική του φαινομένου
  6. Διαδικτυακός εκφοβισμός: Μορφές, χαρακτηριστικά και προκλήσεις
  7. Συνέπειες και ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της βίας και του εκφοβισμού
  8. Ο ρόλος οικογένειας και συνομηλίκων στην εκδήλωση επιθετικής συμπεριφοράς
  9. Πολιτισμικά πρότυπα και ΜΜΕ: Επιρροές στην επιθετικότητα των νέων
  10. Πρόληψη της σχολικής βίας και εκφοβισμού: Στρατηγικές και προγράμματα
  11. Παρεμβάσεις αντιμετώπισης βίας και εκφοβισμού σε σχολικό και διαδικτυακό περιβάλλον
  12. Πολιτικές, νομοθεσία και ηθικές διαστάσεις στην αντιμετώπιση της βίας στην εκπαίδευση
  13. Σύγχρονες τάσεις και ολοκληρωμένες προσεγγίσεις στην πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ

Ναυσικά Αντωνιάδου
Επίκουρη Καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας
Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης || Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Email επικοινωνίας: nantoniadou@uoi.gr

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Anderson, C. A., & Bushman, B. J. (2002). Human aggression. Annual Review of Psychology, 53(1), 27-51.
  • Antoniadou, N., Kokkinos, C. M., & Fanti, K. A. (2019). Traditional and cyber bullying/victimization among adolescents: Examining their psychosocial profile through latent profile analysis. International Journal of Bullying Prevention, 1(2), 85-98.
  • Baron, R. A., & Richardson, D. R. (2004). Human Aggression. Springer.
  • Bauman, S., Walker, J., & Cross, D. (2013). Principles of cyberbullying research: Definition, methods, and measures. Routledge.
  • Bjørkly, S. (2006). Psychological theories of aggression: Principles and application to practice. Violence in Mental Health Settings: Causes, Consequences, Management, 27-46.
  • Geen, R. G., & Donnerstein, E. D. (Eds.). (1998). Human aggression: Theories, research, and implications for social policy. Academic Press.
  • Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2014). Bullying beyond the schoolyard: Preventing and responding to cyberbullying (2nd ed.). Corwin Press.
  • Hong, J. S., & Espelage, D. L. (2012). A review of research on bullying and peer victimization in school: An ecological system analysis. Aggression and Violent Behavior, 17(4), 311-322.
  • Kokkinos, C. M., & Antoniadou, N. (2023). Cyber-bullying in Greece. In Z. Yan (Ed.). The Cambridge Handbook of Cyber Behavior (pp. 155-192). Cambridge Publishing.
  • Kokkinos, K., & Karagianni, K. (2017). Εκφοβισμός και θυματοποίηση: Βιβλιογραφική ανασκόπηση ερευνητικών ευρημάτων από τον ελληνικό χώρο. Preschool and Primary Education, 5(1), 2-45.
  • Kowalski, R. M., Limber, S. P., & Agatston, P. W. (2007). Cyber bullying: Bullying in the digital age. Wiley-Blackwell.
  • Lampridis, E. (2015). Stereotypical beliefs about cyber bullying: An exploratory study in terms of myths. Universal Journal of Educational Research, 3(2), 135–147.
  • Lampridis, E. (2018). Parent in the digital age: A study of cyberbullying myths of parents of adolescent students. Hellenic Journal of Psychology, 15(2), 188–211.
  • Rigby, K. (2008). Σχολικός εκφοβισμός: Σύγχρονες απόψεις (Α. Γιοβαζολιάς, Επιστ. Επιμ., 2η έκδ.). Εκδόσεις Τόπος.
  • Ανδρέου, Ε. (2014). Ηλεκτρονικός εκφοβισμός σε εφήβους: Εμπειρικά δεδομένα και θέματα συμβουλευτικής παρέμβασης. Στο Μ. Μαλικιώση & Α. Γιοβαζολιάς (Επιμ.), Συμβουλευτική Ψυχολογία: Σύγχρονα ζητήματα έρευνας και πρακτικής (σελ. 313–334). Εκδόσεις ΠΕΔΙΟ.
  • Βίλλα, Π.-Μ., Τουλούπης, Θ., & Αντωνιάδου, Ν. (2023). Το φαινόμενο του ηλεκτρονικού εκφοβισμού μεταξύ μαθητών/ριών Γυμνασίου: Ο ρόλος της ενσυναίσθησης. Στο Δ. Κατσαρού, Χ. Κούνδουρου, & Γ. Ρέππα (Επιμ.), Νέες τάσεις και προσεγγίσεις στην Ψυχοπαθολογία και στην Ψυχική Υγεία παιδιών και ενηλίκων (σσ. 77–98). Gutenberg.
  • Μακρή-Μπότσαρη, Ε. (2011α). Ψυχομετρικά εργαλεία αξιολόγησης του θυμού, της επιθετικότητας και του εκφοβισμού (Τεύχη Ι, ΙΙ και ΙΙΙ). Εκδόσεις Παπαζήσης.
  • Μακρή-Μπότσαρη, Ε. (2011β). Θυμός, επιθετικότητα, εκφοβισμός. Εκδόσεις Παπαζήσης.
  • Ρασιδάκη, Χ. (2015). Σχολικός εκφοβισμός - Bullying: Αποτελεσματικές δεξιότητες επικοινωνίας - τρόποι αντιμετώπισης. Εκδόσεις Πατάκη.
  • Σουσαμίδου-Καραμπέρη, Α., & Βαβέση-Τσιβίκη, Σ. (2011). Γονείς και εκπαιδευτικοί αντιμέτωποι με την επιθετικότητα των παιδιών και εφήβων. University Studio Press.
  • Τότης, Σ., Χρήτσος, Ι., & Ιωαννίδης, Χ. (2022). Το φαινόμενο bullying στα σχολεία: Η ύπαρξή του φαινομένου σε μαθητές που φοιτούν στο γενικό και επαγγελματικό λύκειο. Εκδόσεις Σπανίδης.
  • Τρίγκα-Μερτίκα, Ε. (2011). Σχολική βία: Σχολικός εκφοβισμός, θυματοποίηση, ο ρόλος της οικογένειας-σχολείου. Εκδόσεις Γρηγόρη.
  • Τρίγκα-Μερτίκα, Ε. (2015). Ενδοσχολική βία και σχολικός εκφοβισμός: Θεωρητικό πλαίσιο και εκπαιδευτική παρέμβαση. Εκδόσεις Παπαζήσης.
  • Τσίτσικα, Α., & Καπανιάρης, Α. (2019). Ψηφιακή γενιά: Χρήση της τεχνολογίας από παιδιά και εφήβους. Πεδίο.
  • Χατζηχρήστου, Χ. Γ. (2011). Κοινωνική και Συναισθηματική Αγωγή: Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση (Τάξεις Γ΄, Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού). Πρόγραμμα για την Προαγωγή της Ψυχικής Υγείας και της Μάθησης στη Σχολική Κοινότητα. Εκπαιδευτικό Υλικό ΙΙ. Τυπωθήτω (τεύχη 1 & 6).
  • Χατζηχρήστου, Χ. Γ. (2015). Πρόληψη και Προαγωγή της Ψυχικής Υγείας στο Σχολείο και στην Οικογένεια. Gutenberg.

ECLASS

https://eclass.duth.gr/courses

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική
Μέθοδοι αξιολόγησης: Γραπτή εργασία (30%), τελική προφορική εξέταση (70%).

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Σκοπός του μαθήματος είναι να παρέχει εμβριθή γνώση σχετικά με τις διομαδικές σχέσεις και δυναμικές που διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό την πραγματικότητα της σχολικής τάξης, τις σχέσεις και τη συμπεριφορά μαθητών και εκπαιδευτικών στο εκπαιδευτικό πλαίσιο. Έχοντας τις αρχές και τις θέσεις της θεωρίας της κοινωνικής ταυτότητας ως κύριο άξονα προσέγγισης των θεμάτων που αναπτύσσονται οι φοιτητές θα έρθουν σε επαφή με τις θεωρίες της κοινωνικής ψυχολογίας των διομαδικών σχέσεων, θα εστιάσουν στα ευρήματα των σχετικών ερευνών διαχρονικά και θα συνδέσουν τα στοιχεία αυτά με την εφαρμογή τους στο σχολικό πλαίσιο για να κατανοήσουν το πως ταυτότητα και ετερότητα επηρεάζουν την έκδηλη και άδηλη συμπεριφορά, τον ρόλο των στερεοτύπων στη διαμόρφωση προκατειλημμένων στάσεων, αλλά και καλές πρακτικές για τη διαχείριση του φόβου του διαφορετικού και την ενδυνάμωση του μαθητικού δυναμικού προς την προσωπική και ακαδημαϊκή ανάπτυξη σε μια τάξη και ένα σχολείο με λιγότερους διαχωρισμούς, μεγαλύτερη ανοικτότατα και ένα σχολικό κλίμα ευημερίας και προόδου, ατομικής και συλλογικής.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

  1. Η έννοια της ομάδας: Ορισμός, διαμόρφωση, κανόνες, ρόλοι, status.
  2. Διομαδικές σχέσεις και διομαδικές δυναμικές: Θεωρητικά πλαίσια και ερευνητικές εφαρμογές στο σχολικό πλαίσιο.
  3. Προσλαμβανόμενη διάκριση, μεροληψία και υποτίμηση, διομαδικό άγχος, διομαδική επαφή και διομαδική σύγκρουση: Εφαρμογές στο σχολείο.
  4. Κοινωνική νόηση και εκπαίδευση.
  5. Ταυτότητα και ετερότητα: Εφαρμογές στην εκπαίδευση.
  6. Η θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας.
  7. Στερεότυπο και προκατάληψη: Έννοια, μορφές και λειτουργία στη σχολική τάξη.
  8. Μεταστερεότυπο και στερεοτυπική απειλή: Η επίδρασή τους στη δυναμική της σχολικής τάξης και τη σχολική επίδοση.
  9. Πολυπολιτισμική τάξη: Εθνοπολιτισμικά διαφορετικοί μαθητές, ένταξη και σχολική διαρροή.
  10. Παρέμβαση στο πεδίο της σχολικής τάξης: Στόχοι του εκπαιδευτικού και η σημασία της «ανθρωπογεωγραφίας» της τάξης.
  11. Απόδοση μικρών ομάδων: Απώλειες έργου, είδη έργων και εκπαιδευτικοί στόχοι.
  12. Απόδοση μικρών ομάδων: Η αξιοποίηση από τον εκπαιδευτικό για τη δυναμική των σχέσεων και την ενίσχυση της μάθησης – Εφαρμογές και παραδείγματα.
  13. Εφαρμογή στο πεδίο της σχολικής τάξης: Μελέτες περίπτωσης και σχεδιασμός παρεμβάσεων.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Ευθύμιος Λαμπρίδης
Καθηγητής Κοινωνικής Ψυχολογίας
Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών || Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Email επικοινωνίας: elamprid@hs.duth.gr

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Aronson, E., Wilson, T., Sommers, S. (2019). Κοινωνική ψυχολογία (Κ. Καφέτσιος, Α. Αρβανίτης, Ε. Βασιλικός, επιμ.). Τζιόλα.
  • Hogg, M.A. & Tindale, S. (2016). Εγχειρίδιο κοινωνικής ψυχολογίας: Διεργασίες ομάδας (Α. Παπαστυλιανού, επιμ.). Gutenberg.
  • Hogg, M.A., & Vaughan, G. (2023). Κοινωνική ψυχολογία. Gutenberg.
  • Lampridis, E. (2022). Social identity theory as a framework for understanding classroom dynamics. In A. Markou, I. Bakirtzis, A. Palikidis, C. Papageorgopoulou (Eds.), History, society, culture: Research issues and challenges – Featuring volume for the anniversary of the 30 years of the Department of History and Ethnology (pp. 229–248). Stamoulis Publishers.
  • Rubie-Davies, C. M., Stephens, J. M., Watson, P.S. (2022). Εγχειρίδιο κοινωνικής ψυχολογίας της σχολικής τάξης (Α. Γιώτσα, Μ. Γκέκα, Ε. Κωνσταντινίδου, Ε. Λαμπρίδης, επιμ.). Gutenberg.
  • Λαμπρίδης, Ε. & Ντόβα, Μ. (2024). Ενίσχυση της διαπολιτισμικής ευαισθητοποίησης και μείωση της προκατάληψης εκπαιδευτικών τάξεων υποδοχής προσφύγων μαθητών: Ο κρίσιμος ρόλος της διομαδικής επαφής και του κινήτρου για επαγγελματική επίτευξη. Στο Χ. Παρθένης, Λ. Γιώτη, Τ. Κατωπόδη (Επιμ.), Διά βίου εκπαίδευση και επιμόρφωση εκπαιδευτικών στις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες (σσ. 391–418). Gutenberg.
  • Λαμπρίδης, Ε. (2020). Κοινωνικοψυχολογική προσέγγιση της πολυπολιτισμικότητας στο σχολείο: Αναδεικνύοντας τη σημασία της μελέτης του μεταστερεοτύπου και της στερεοτυπικής απειλής. Στο Χ. Παρθένης (Επιμ.), Πολιτική και πρακτική της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης: Η αναγκαιότητα νέων παιδαγωγικών και θεσμικών προσεγγίσεων στις σύγχρονες πολυπολιτισμικές κοινωνίες (σσ. 164–197). Gutenberg.
  • Λαμπρίδης, Ε. (2024). Τακτική σχολική φοίτηση κοινωνικά στιγματισμένων μαθητών: Ερμηνεύοντας τη σχολική επιτυχία μαθητών Ρομά υπό το πρίσμα των στρατηγικών διαχείρισης της κοινωνικής ταυτότητας. Στο Α. Καραφύλλης, Ι. Ταταρίδης (Επιμ.), Παιδαγωγικές σπουδές στην Ελλάδα (παρελθόν, παρόν, μέλλον) (σσ. 570–585). Διαθέσιμο online.

ECLASS

https://eclass.duth.gr/courses

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική <B Μέθοδοι αξιολόγησης: Γραπτή εργασία (30%), τελική προφορική εξέταση (70%).

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ο σκοπός του μαθήματος είναι οι φοιτητές, oi φοιτήτριες να αναπτύξουν γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις σχετικά με: -τη διαφοροποίηση σε τάξεις μεικτής ικανότητας -τις εφαρμογές της Διαφοροποιημένης Παιδαγωγικής στη διδακτική πράξη -την έννοια των «πολλών όψεων» της Νοημοσύνης μέσα από την οποία αντλούνται δυνατότητες επιλογής εναλλακτικών λύσεων για τη διαχείριση της Σχολικής Τάξης ώστε να καταστούν ικανοί να διαχειρίζονται τη σχολική τάξη αναγνωρίζοντας, αξιοποιώντας και καλύπτοντας τα ενδιαφέροντα, τις δυνατότητες και τις ανάγκες των μαθητών. Στο μάθημα θα αναλυθούν οι όροι «Τάξεις μεικτής ικανότητας», «Διαφοροποιημένη Παιδαγωγική», «Διαχείριση της Σχολικής Τάξης». Θα προσδιοριστεί το πλαίσιο της διαφοροποίησης της σχολικής τάξης υπό το πρίσμα των ατομικών διαφορών των μαθητών και της «ανίχνευσης των μαθητών». Θα αξιοποιηθούν οι «πολλές όψεις» της Νοημοσύνης ( θεωρία των πολλαπλών τύπων νοημοσύνης, τριαρχική θεωρία νοημοσύνης, συναισθηματική νοημοσύνη) για την καλύτερη διαχείριση της τάξης. Θα γίνει εξάσκηση στο σχεδιασμό και δημιουργία «προφίλ μαθητή» και «προφίλ τάξης».

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

  1. Η έννοια της Διαφοροποιημένης Παιδαγωγικής ως ολιστικής αντίληψης και η διαχείριση της σχολικής τάξης.
  2. Ταυτότητα, ενδυνάμωση, ο μαθητής ως «βιογραφία».
  3. Οι ατομικές διαφορές των μαθητών. Διάκριση διαφοροποίησης και εξατομίκευσης. Οι τάξεις μεικτής ικανότητας.
  4. Οι πολλές όψεις της Νοημοσύνης: η αξιοποίηση των ατομικών διαφορών των μαθητών στο σχολείο. Η Συναισθηματική Νοημοσύνη: προγράμματα και παρεμβάσεις κοινωνικής και συναισθηματικής μάθησης στο σχολείο.
  5. Το μαθησιακό προφίλ. Μαθησιακό στυλ και διδακτικές ενέργειες.
  6. Γνωρίζοντας τους μαθητές μας. Ανάπτυξη του μαθησιακού προφίλ των μαθητών. Δημιουργία/Κατασκευή του ατομικού προφίλ του μαθητή.
  7. Η μετάβαση από το ατομικό στο συλλογικό. Δημιουργία/Κατασκευή του προφίλ της τάξης.
  8. Διαφοροποιημένες παιδαγωγικές προσεγγίσεις και «εργαλεία». Οι άξονες της διαφοροποίησης στη διδασκαλία. Κατασκευάζοντας και αξιοποιώντας «εργαλεία».
  9. Βιωματική μάθηση και διαφοροποιημένη διδακτική πράξη: η διαδικασία, οι μορφές, ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Σχεδιασμός/Δημιουργία παρεμβάσεων.
  10. Η αξιοποίηση των Τεχνών στη διδασκαλία.
  11. Η αξιολόγηση ως μια συνεχής, συμμετοχική αναστοχαστική προσέγγιση. Ο αναστοχασμός.
  12. Η διαφοροποίηση στην πράξη: Ο σχεδιασμός μαθησιακών δραστηριοτήτων. Τα βιώματα των μεταπτυχιακών φοιτητών που επιδρούν στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν ως εκπαιδευτικοί ή μελλοντικοί εκπαιδευτικοί την ανομοιογένεια των σχολικών τάξεων.
  13. Αναστοχασμός.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ/ΤΡΙΑ

Ειρήνη Κορρέ
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παιδαγωγικής, Διδασκαλίας της Ελληνικής Γλώσσας
Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών || Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Email επικοινωνίας: ikorre@hs.duth.gr

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Salovey, P. & Mayer, J.D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, Cognition and Personality, 9(3), 185–211.
  • Sarasin, L.C. (1999). Learning Style Perspectives: Impact in the Classroom. Madison: Atwood.
  • Thorndike, E.L. (1920). Intelligence and its uses. Harper’s Magazine, 140, 227–235.
  • Tomlinson, C. A. (2015). Πώς να διαφοροποιήσουμε τη διδασκαλία σε τάξεις μεικτής ικανότητας. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη.
  • Vandenbroeck, M. (2004). Με τη ματιά του Γέτι. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος.
  • Ιωαννίδου-Κουτσελίνη, Μ. (2020). Διαφοροποίηση της διδασκαλίας και της μάθησης: Δυσκολίες και παρανοήσεις. Διάλογοι! Θεωρία και πράξη στις επιστήμες αγωγής και εκπαίδευσης, 6, 12–29.
  • Κορρέ, Ει. (2021). Διαφοροποιημένη Παιδαγωγική. Από τη Θεωρία έως τη Διδασκαλία. Αθήνα: Άλκιμο.
  • Κουτσελίνη, Μ. & Πυργιωτάκης, Ι. (2015). Διαφοροποίηση της διδασκαλίας και της μάθησης. Αθήνα: Πεδίο.
  • Σφυρόερα, Μ. (2020). Προς μια ολιστική αντιμετώπιση της διαφοροποιημένης παιδαγωγικής: Αντιλήψεις και πρακτικές εκπαιδευτικών παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάλογοι! Θεωρία και πράξη στις επιστήμες αγωγής και εκπαίδευσης, 6, 119–142.
  • Τζίκα, Β., Παππά, Δ. & Καλδή, Σ. (2015). Εφαρμογή του ομαδοκεντρικού μοντέλου Jigsaw II μέσω της διδακτικής μεθόδου project και της διαφοροποιημένης διδασκαλίας. Πρακτικά Εργασιών 1ου Πανελλήνιου Συνεδρίου για την Προώθηση της Εκπαιδευτικής Καινοτομίας (σσ. 1–46), Λάρισα, 23–25 Οκτωβρίου 2015.
  • Τζιοβάρα, Χ., Καλδή, Σ., Ξαφάκος, Ε. (2020). Μοντεσσοριανή εκπαιδευτική φιλοσοφία και Διαφοροποιημένη Διδασκαλία: Συγκριτική επισκόπηση. Πελλαίος Παιδαγωγός, 1, 1–6.

ECLASS

https://eclass.duth.gr/courses

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική
Μέθοδοι αξιολόγησης: Γραπτή εργασία (30%), τελική προφορική εξέταση (70%).

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Το μάθημα αυτό επικεντρώνεται στη μελέτη των θεμελιωδών εννοιών, θεωριών και μοντέλων ηγεσίας και παρακίνησης. Επιλεγμένα θέματα περιλαμβάνουν: θεωρίες χαρακτηριστικών και συμπεριφοράς της ηγεσίας, χαρισματική και μετασχηματιστική ηγεσία, δύναμη και επιρροή, συναισθήματα και αντιλήψεις δικαιοσύνης στην παρακίνηση, θεωρίες προσδοκίας και ισοτιμίας. Κατά τη διερεύνηση της αποτελεσματικότητας του ηγέτη, θα αξιοποιηθούν διάφορες διαφορετικές οπτικές γωνίες, συμπεριλαμβανομένων του ακολούθου, του ηγέτη και του παρατηρητή. Η παρακίνηση θα διερευνηθεί σε διάφορα πλαίσια, και θα δοθεί έμφαση τόσο στην προσωπική παρακίνηση όσο και στην παρακίνηση των άλλων. Αυτό το μάθημα θα απαιτήσει από τους φοιτητές να χρησιμοποιήσουν δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την αποτελεσματική ηγεσία, συμπεριλαμβανομένης της αυτογνωσίας, των διαπροσωπικών δεξιοτήτων, των δεξιοτήτων παρουσίασης, της οργάνωσης και της διαχείρισης του χρόνου και της κριτικής σκέψης.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

  1. Ορισμός της Ηγεσίας στο Εκπαιδευτικό Πλαίσιο
    • Εξερεύνηση διαφόρων ορισμών και της σημασίας της ηγεσίας στις εκπαιδευτικές δομές.
    • Διάκριση μεταξύ ηγεσίας και διοίκησης.

  2. Θεωρίες Χαρακτηριστικών και Συμπεριφοράς
    • Εξέταση των βασικών χαρακτηριστικών και συμπεριφορών ηγεσίας που επηρεάζουν τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα.

  3. Θεωρίες Συγκυριακής και Καταστασιακής Ηγεσίας
    • Ανάλυση του πώς διαφορετικές καταστάσεις απαιτούν ποικίλες προσεγγίσεις ηγεσίας.

  4. Μετασχηματιστική και Συναλλακτική Ηγεσία
    • Συζήτηση για τον αντίκτυπο των μετασχηματιστικών και συναλλακτικών στυλ ηγεσίας στην εκπαίδευση.

  5. Βασικές θεωρίες κινήτρων
    • Θεωρίες προσδοκίας – αξίας για τα κίνητρα.
    • Θεωρία του κινήτρου επίτευξης.
    • Θεωρία των αιτιακών αποδόσεων.
    • Θεωρία ισοτιμίας.

  6. Εσωτερικά και Εξωτερικά Κίνητρα
    • Διάκριση μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών κινήτρων και η επίδρασή τους σε μαθητές και εκπαιδευτικούς.

  7. Θεωρία Αυτοπροδιορισμού και Θέσπιση Στόχων
    • Εμβάθυνση στη θεωρία αυτοπροσδιορισμού και στη σημασία της θέσπισης στόχων για την εκπαιδευτική κινητοποίηση.

  8. Θεωρία προσανατολισμού των στόχων
    • Η επίδραση των στόχων στα κίνητρα μάθησης – Η έννοια της δέσμευσης.

  9. Δημιουργία Κινήτρων στο Μαθησιακό Περιβάλλον
    • Στρατηγικές για την καλλιέργεια ενός περιβάλλοντος που ενισχύει τα κίνητρα στην τάξη.

  10. Αντιμετώπιση Αντίστασης στην Αλλαγή
    • Αναγνώριση κοινών πηγών αντίστασης και στρατηγικές για την αποτελεσματική διαχείριση της αλλαγής.

  11. Ηθική Ηγεσία και Λήψη Αποφάσεων
    • Εξερεύνηση ηθικών διλημμάτων και πλαισίων για ηθική λήψη αποφάσεων στην εκπαίδευση.

  12. Ανάπτυξη Ηγετικών Ικανοτήτων
    • Συζήτηση για την επαγγελματική ανάπτυξη και τη διαρκή μάθηση για εκπαιδευτικούς ηγέτες.

  13. Αναστοχαστική Πρακτική και Προσωπική Φιλοσοφία Ηγεσίας
    • Ενθάρρυνση της ανάπτυξης προσωπικής φιλοσοφίας ηγεσίας μέσω αναστοχαστικών πρακτικών.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ

Αλέξιος Αρβανίτης
Αναπληρωτής Καθηγητής Κοινωνικής Ψυχολογίας
Τμήμα Ψυχολογίας || Πανεπιστήμιο Κρήης

Email επικοινωνίας: a.arvanitis@uoc.gr

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Owens, R. G., & Valesky, T. C. (2010). Organizational behavior in education: Leadership and school reform (10th ed.). Boston, MA: Pearson.
  • Reeve, J. (2018). Understanding motivation and emotion. John Wiley & Sons.
  • Schunk, D. H., Pintrich, P., & Meece, J. (2010). Τα κίνητρα στην εκπαίδευση (Επιμέλεια: Ν. Μακρής & Δ. Πνευματικός). Gutenberg.
  • Woods, P. A., Roberts, A., Tian, M., & Youngs, H. (Eds.). (2023). Handbook on Leadership in Education. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781800880429
  • Κωσταρίδου-Ευκλείδη, Α. (2011). Ψυχολογία Κινήτρων. Αθήνα: Πεδίο.

ECLASS

https://eclass.duth.gr/courses

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική
Μέθοδοι αξιολόγησης: Γραπτή εργασία (30%), τελική προφορική εξέταση (70%).

ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Σκοπός του μαθήματος είναι η διερεύνηση των διαπολιτισμικών διεργασιών και των ψυχοκοινωνικών μηχανισμών που αναπτύσσονται σε συνθήκες πολιτισμικής ποικιλομορφίας στο σχολικό και ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο, στο πεδίο της εφαρμοσμένης κοινωνικής ψυχολογίας. Εξετάζονται τα ζητήματα, οι προκλήσεις και οι προοπτικές που ανακύπτουν σε πολυπολιτισμικά σχολικά περιβάλλοντα, με έμφαση στην κατανόηση της πολιτισμικής ετερότητας. Αναλύονται οι παράγοντες που συνδέονται με τη σχολική προσαρμογή, την ψυχοκοινωνική ευημερία και την εκπαιδευτική ένταξη μαθητών πολιτισμικά και γλωσσικά διαφοροποιημένων ομάδων. Στο πλαίσιο αυτό, ενισχύεται η ανάπτυξη επαγγελματικών ικανοτήτων των στελεχών της εκπαίδευσης και της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε διαπολιτισμικά συμφραζόμενα, με στόχο τον σχεδιασμό και την εφαρμογή παρεμβάσεων που προάγουν τη συμπερίληψη και την κοινωνική δικαιοσύνη.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

  1. Διαπολιτισμική ψυχολογία, πολιτισμός και εθνοπολιτισμική ταυτότητα
  2. Θεωρίες και μοντέλα επιπολιτισμού. Διαπολιτισμικό στρες. Στρατηγικές επιπολιτισμού
  3. Συνέπειες του επιπολιτισμού. Ψυχολογική και κοινωνικοπολιτισμική προσαρμογή. Σχολική προσαρμογή και επίδοση
  4. Επιπολιτισμός και προσαρμογή μεταναστών στην Ελλάδα. Εμπειρικά δεδομένα από τον ελληνικό χώρο
  5. Στερεότυπα, προκαταλήψεις και αντιλαμβανόμενες διακρίσεις
  6. Μεταναστευτική οικογένεια και εκπαιδευτικό πλαίσιο. Συνεργασία σχολείου–οικογένειας
  7. Διαπολιτισμικές σχέσεις και πολυπολιτισμικότητα. Διαπολιτισμικές στρατηγικές. Θεωρία της επαφής και θεωρία του εθνοκεντρισμού
  8. Θεωρίες διαπολιτισμικής επικοινωνίας. Διαπολιτισμική επάρκεια και εκπαίδευση
  9. Διαπολιτισμική διάσταση της προσωπικότητας. Σχετικιστική και οικουμενική προσέγγιση των συναισθημάτων
  10. Πολιτισμός και ψυχική υγεία στο σχολικό πλαίσιο. Ρόλος του σχολείου στην αναγνώριση και υποστήριξη
  11. Προστατευτικοί παράγοντες σε πολιτισμικά διαφοροποιημένους μαθητές. Ψυχική ανθεκτικότητα
  12. Πολιτισμική επάρκεια και διαπολιτισμικά ευαίσθητη παιδαγωγική
  13. Συστημική παρέμβαση και πολιτική συμπερίληψης. Αναστοχασμός και επαγγελματική ταυτότητα

ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ

Αρετή Τσινού
Διδάκτρωρ Ψυχολογίας
Τμήμα Ψυχολογίας || Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Email επικοινωνίας: aretitsinou@gmail.com

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • Αγγελίδης, Π. Α., & Χατζησωτηρίου, Χ. (Επιμ.). (2013). Διαπολιτισμικός διάλογος στην εκπαίδευση: Θεωρητικές προσεγγίσεις, πολιτικές πεποιθήσεις και παιδαγωγικές πρακτικές. Διάδραση.
  • Berry, J. W., Breugelmans, S. M., Chasiotis, A., Poortinga, Y. H., & Sam, D. L. (2021). Διαπολιτισμική ψυχολογία: Έρευνα και εφαρμογές (Κ. Γούλα, Μετφρ.· Επιστ. επιμ. Α. Παπαστυλιανού). Gutenberg.
  • Holcomb-Mccoy, C. (2003). Multicultural competence in school settings. Στο D. Pope-Davis, H. Coleman, W. Liu, R. Toporek (Eds.), Multicultural competence in school settings (σσ. 406-419). SAGE Publications, Inc. https://doi.org/10.4135/9781452231693.n26
  • Sam, D. L., & Berry, J. W. (Eds.). (2006). The Cambridge handbook of acculturation psychology. Cambridge University Press.
  • Segall, M. H., Dasen, P. R., Berry, J. W., & Poortinga, Y. H. (2002). Διαπολιτισμική ψυχολογία (Επιμ. Δ. Γεώργα). Ελληνικά Γράμματα.
  • Shiraev, E. B., & Levy, D. A. (2018). Διαπολιτισμική ψυχολογία: Κριτική σκέψη και σύγχρονες εφαρμογές (Μ. Ασπιώτη, Μετφρ.· Επιστ. επιμ. Β. Γ. Παυλόπουλος· Πρόλογος Β. Παυλόπουλος). Πεδίο.
  • Smith, P. B., & Bond, M. H. (2011). Διαπολιτισμική κοινωνική ψυχολογία (Β. Κάγκου, Μετφρ.· Επιστ. επιμ. Α. Παπαστυλιανού). Gutenberg.
  • Tenório da Silva, J. R. R. (Ed.). (2026). Mindscape: Education, arts and meaning-making from a cultural perspective. Springer.
  • Vedder, P. H., & Horenczyk, G. (2006). Acculturation and the school. Στο D. L. Sam & J. W. Berry (Eds.), The Cambridge handbook of acculturation psychology (σσ. 419–438). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511489891.031

ECLASS

https://eclass.duth.gr/courses

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ

Γλώσσα αξιολόγησης: Ελληνική
Μέθοδοι αξιολόγησης: Γραπτή εργασία (30%), τελική προφορική εξέταση (70%).

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΣΚΟΠΟΣ

Το θέμα της ΜΔΕ εντάσσεται στο αντικείμενο του ΠΜΣ και πρέπει να αξιοποιεί τις γνώσεις, ικανότητες, στάσεις και δεξιότητες που αποκτήθηκαν στα μαθήματα του ΠΜΣ. Μετά από Πρόσκληση της ΣΕ ο/η ΜΦ υποβάλλει αίτηση στη Γραμματεία του ΠΜΣ, στην οποία αναγράφεται ο προτεινόμενος τίτλος της ΜΔΕ, ο/η προτεινόμενος/η επιβλέπων/ουσα και όλα τα σχετικά δικαιολογητικά. Η Συντονιστική Επιτροπή εξετάζει την αίτηση του/της ΜΦ, την προωθεί στην Συνέλευση, η οποία ορίζει τον/την επιβλέποντα/ουσα αυτής και συγκροτεί την τριμελή επιτροπή παρακολούθησης και εξέτασης, μέλος της οποίας είναι και ο/η επιβλέπων/ουσα. Το κείμενο της ΜΔΕ πρέπει να πληροί τις προδιαγραφές και τη δομή μιας επιστημονικής εργασίας, δηλαδή να περιλαμβάνει εξώφυλλο, πίνακα περιεχομένων, περίληψη στα ελληνικά και τα αγγλικά, Εισαγωγή (όπου παρουσιάζονται οι σχετικές θεωρίες και τα προηγούμενα ευρήματα εμπειρικών ερευνών, ο σκοπός, οι στόχοι και οι υποθέσεις της έρευνας), Μέθοδο (όπου παρουσιάζονται ο μεθοδολογικός σχεδιασμός, η δειγματοληψία και το δείγμα, τα εργαλεία μέτρησης – μέθοδος/οι συλλογής ερευνητικού υλικού, η διαδικασία συλλογής του ερευνητικού υλικού), Αποτελέσματα (όπου παρουσιάζονται ο σχεδιασμός της ποσοτικής ή ποιοτικής ανάλυσης των πρωτογενών δεδομένων και τα ευρήματα της έρευνας), Συμπέρασμα (όπου περιλαμβάνονται η Συζήτηση των ευρημάτων, οι περιορισμοί της έρευνας και οι προτάσεις για μελλοντική έρευνα). Η ΜΔΕ συντάσσεται στην ελληνική γλώσσα και συνοδεύεται από μια σύντομη περίληψη 300 λέξεων περίπου σε γλώσσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (π.χ. στην αγγλική ή γαλλική ή γερμανική γλώσσα). Μετά από συνεννόηση με τον/την επιβλέποντα/ουσα και έγκριση από τη ΣΕ, η συγγραφή της μπορεί να γίνει σε άλλη γλώσσα και να περιλαμβάνει εκτεταμένη περίληψη στην ελληνική. Η δομή της ΜΔΕ και οι προδιαγραφές-πρότυπο σχέδιο συγγραφής της καθορίζονται στον Κανονισμό του ΠΜΣ.
Facebook Youtube
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών